Niektóre nasiona z Ukrainy i Mołdawii będą traktowane jak unijne
10 lipca 2025 r. wchodzi w życie zmieniona Decyzja Rady Europejskiej z dnia 16 grudnia 2002 r. (2003/17/WE) w sprawie równoważności inspekcji polowych stosowanych w państwach trzecich w uprawach nasiennych roślin uprawnych oraz w sprawie równoważności materiału siewnego wyprodukowanego w państwach trzecich. Zmiana ta uznaje równoważność materiału siewnego roślin pastewnych wyprodukowanego i certyfikowanego w Republice Mołdawii oraz materiału siewnego buraka i materiału siewnego słonecznika, rzepaku oraz soi wyprodukowanego i certyfikowanego w Ukrainie.
- Dokument ten (Decyzja Rady 2003/17/WE) określa, z których państw może być importowany materiał siewny roślin uprawnych i w jakim zakresie, co oznacza, że z państw niewymienionych w załączniku, materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych sprowadzać nie wolno - podkreśla Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
Przy imporcie materiału siewnego spoza krajów Unii Europejskiej pamiętać należy, że z państw trzecich, którym przyznano równoważność, może być przywożony wyłącznie materiał siewny odmian wpisanych do krajowego rejestru, odpowiednich rejestrów innych niż Rzeczpospolita Polska państw członkowskich lub wspólnotowego katalogu albo rejestru państwa stowarzyszonego.
Podmiot sprowadzający materiał siewny z państw trzecich jest zobowiązany:
- zarejestrować się w rejestrze podmiotów profesjonalnych oraz w przypadku zamiaru obrotu materiałem siewnym dokonać wpisu do ewidencji podmiotów, oba te rejestry prowadzi Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa,
- zgłosić przesyłkę do granicznej kontroli fitosanitarnej w systemie TRACES NT, gdyż materiał ten objęty jest kontrolą graniczną w miejscu wwozu,
- poinformować właściwego terenowo wojewódzkiego inspektora o przywozie materiału siewnego zgodnie z przepisami art. 120 Ustawy o nasiennictwie3.
Podczas kontroli, w punkcie wwozu na terytorium Unii Europejskiej, sprawdzone zostanie świadectwo fitosanitarne, zgodność i spójność informacji zawartych w dokumencie CHED z innymi dokumentami dołączonymi do przesyłki oraz zdrowotność tego materiału. W trakcie kontroli mogą zostać pobrane próby i przeprowadzone analizy laboratoryjne. Tylko materiał, który spełni wymagania zostanie dopuszczony do wwozu na terytorium Unii Europejskiej.
- Wymogi jakościowe oraz weryfikacja dopuszczenia odmiany do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej sprawdzana jest w miejscu docelowym. Zgodnie z przepisami Ustawy o nasiennictwie podmiot sprowadzający materiał siewny z państw trzecich ma obowiązek zgłoszenia przywozu takiego materiału, wojewódzkiemu inspektorowi, w terminie 3 dni od zakończenia odprawy celnej oraz przedstawienia dokumentów dotyczących wytwarzania i jakości tego materiału - informuje PIORiN.
Podczas kontroli nasiennej inspektorzy sprawdzają, czy:
- spełniony został warunek importu z państwa, którego system oceny polowej został uznany za równoważny z systemem unijnym,
- materiał spełnia wymogi jakościowe,
- importowana odmiana jest wpisana do odpowiednich rejestrów odmian oraz
- materiał jest zaopatrzony w wymagane dokumenty takie jak: certyfikat OECD, etykieta OECD oraz świadectwo ISTA lub świadectwo AOSA.
Jeżeli na etykiecie jest informacja, że materiał siewny został zaprawiony zaprawą nasienną, to należy zwrócić uwagę czy środek ochrony roślin użyty do zaprawiania jest dopuszczony do obrotu i stosowania w Unii Europejskiej.
Jeżeli podczas kontroli wojewódzki inspektor stwierdzi, że materiał siewny wyprodukowany w państwie trzecim i sprowadzony na teren Rzeczypospolitej Polskiej nie spełnia ww. wymagań, wówczas wydaje decyzję zakazującą prowadzenia obrotu tą partią, natomiast kiedy wszystkie kontrole przebiegły pozytywnie to materiał siewny może być wprowadzony do obrotu.
- Import materiału siewnego spoza Unii Europejskiej jest dopuszczony jedynie z niektórych państw oraz po spełnieniu wymagań dotyczących jakości i zdrowia roślin a podmiot przywożący materiał siewny z państwa trzeciego niezgodnie z określonymi wymaganiami naraża się na straty finansowe związane z kosztami zakupu i transportu materiału oraz w określonych wypadkach sankcję karną - podsumowuje inspekacja.
Dodatkowe informacje o zasadach importu z państw trzecich, obowiązkach związanych z takim importem oraz kontrolach materiałów importowanych można uzyskać we wszystkich jednostkach Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
