Zużywasz za dużo wody? Masz problem...

Krajowa Rada Izb Rolniczych wystąpiła do Ministerstwa Infrastruktury w sprawie narastającego problemu związanego z interpretacją i egzekwowaniem limitu poboru wody w gospodarstwach rolnych. Okazuje się, że z wybudowanej za własne pieniądze studni nie można czerpać zbyt dużo wody. Limity mogą być niewystarczające dla gospodarstw hodowlanych.

- Limit poboru wody, średniorocznie 5 m 3 na dobę, określony w Prawie wodnym w ramach zwykłego korzystania z wód, nie został ustalony na podstawie norm zużycia wody, lecz wynika z możliwości środowiska do odnawiania zasobów wodnych. Ustalenie limitów zużycia wody w przeliczeniu na DJP może być jedynie pomocne dla podmiotu przy szacowaniu wielkości zapotrzebowania na wodę w celu określenia ilości pobieranych wód we wnioskach o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego - poinformowało Ministerstwo Infrastruktury. - Wydaje się, że obecnie przyjęte rozwiązanie oraz regulacje prawne są najbardziej optymalne, jasne, czytelne i nie powinny budzić wątpliwości interpretacyjnych.

Limit poboru wody został określony w Ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. — Prawo wodne (Dz.U. z 2025 r. poz. 960), zwanej „Prawem wodnym”.

- Z art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego wynika próg poboru wód podziemnych wynoszący średniorocznie 5 m3/dobę, tj. ilość wody, jaką właściciel gruntu może pobierać w celu zaspokojenia potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego w ramach zwykłego korzystania z wód, niewymagającego pozwolenia wodnoprawnego - informuje Ministerstwo Infrastruktury. - To rolnik, jako podmiot korzystający z wód, w przypadku stwierdzenia przekroczenia warunku zwykłego korzystania z wód, zobowiązany jest do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, polegającą na poborze wód podziemnych bądź powierzchniowych, co wiążę się z koniecznością ponoszenia opłat za usługi wodne.

Jak poinformowano, podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne składają oświadczenia, o których mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego. Tym samym w obecnym stanie prawnym, organy Wód Polskich wchodzą w posiadanie informacji o dokładnej ilości poboru wód z danego ujęcia dopiero w przypadku, gdy podmiot z niego korzystający uzyska pozwolenie wodnoprawne i wypełnia obowiązek składania ww. oświadczeń lub w wyniku kontroli gospodarowania wodami, czy po otrzymaniu ustaleń pokontrolnych innego organu administracji publicznej (tj. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska).

Obowiązki związane z większym poborem wody są jedynie po stronie pobierającego wodę.

- Jednostki Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie mają ustawowego obowiązku informowania wszystkich podmiotów mogących korzystać z zasobów wodnych o ewentualnej konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na takie działania w przypadku przekroczenia progu wskazanego w art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego. Stosowne informacje są udzielane na bieżąco przez pracowników Wód Polskich w przypadku zapytań pisemnych, telefonicznych czy mailowych - dodaje MI. - Pomimo braku ustawowego obowiązku informacyjnego, Wody Polskie podejmowały działania informacyjne dotyczące poboru wód na potrzeby prowadzenia działalności rolniczej.

Ministerstwo kategorycznie podkreśla, że ciężar gatunkowy naruszenia prawa, polegający na korzystaniu z usług wodnych bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, jest bezsprzecznie znaczący. Wynika to z faktu, że korzystanie z takiej usługi wodnej wymaga posiadania ważnego pozwolenia wodnoprawnego oraz ponoszenia opłat za usługi wodne. Natomiast samo pozwolenie wodnoprawne stanowi instrument zarządzania zasobami wodnymi i ma na celu ochronę tych zasobów przed zanieczyszczeniami oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją.

- Długotrwałe zaniedbania podmiotów działających wbrew obowiązującemu prawu nie może stanowić podstawy do dalszego upraszczania dostępu do zasobów wodnych bądź umorzenia wcześniej nałożonych kar, czy też zmiany przepisów prawa w tym zakresie – grzmi Ministerstwo Infrastruktury.