Dlaczego nikt nie mówi o kosztach CBAM dla europejskich rolników?
19 maja ma być ogłoszony ,,europejski plan nawozowy''. Jednak już teraz Copa i Cogeca podkreślają, że kryzys nawozowy wywołany wojną w Iranie w ostatnich tygodniach ponownie zwrócił uwagę opinii publicznej na sprzeciw rolników wobec Mechanizmu Dostosowania Granicznego w Ograniczeniach Węgla (CBAM). Dodatkowych kosztów rolnicy mogą nie udźwignąć.
Chociaż przedstawiono szereg ogólnych argumentów politycznych, zabrakło jednego kluczowego pytania: ile ten nowy mechanizm będzie kosztował europejskich rolników i czy jest on zrównoważony dla sektora? Copa i Cogeca przeprowadziły wstępne szacunki, które powinny budzić poważne obawy: w ciągu siedmiu lat koszt CBAM dla rolników może sięgnąć 39 miliardów euro, co stanowi równowartość 10% obecnego budżetu WPR w tym samym okresie.
Copa i Cogeca są przeciwne wprowadzaniu CBAM.
- Pierwotnie mechanizm ten miał wspierać sektory objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (ETS), który ustala cenę emisji CO₂. Chociaż instrument ten napędza dekarbonizację, jednocześnie zwiększa koszty produkcji w UE i może obniżyć konkurencyjność w porównaniu z producentami międzynarodowymi - wyjaśniają przedstawiciele Copa i Cogeca. - CBAM został zatem stworzony, aby zapewnić, że importowane towary będą miały porównywalną cenę emisji dwutlenku węgla na granicy UE, zapobiegając ucieczce emisji.
Zasadniczo taki mechanizm jest zrozumiały. Jednak uwzględnienie nawozów zasadniczo zmienia sytuację rolników.
- Około 30% nawozów azotowych używanych w UE pochodzi z importu, a opłata CBAM będzie miała bezpośredni wpływ: w samym 2026 roku ceny mają wzrosnąć średnio o około 15% - dodają przedstawiciele Copa i Cogeca. - Podejście Komisji Europejskiej przewiduje stały wzrost tego podatku do 2034 roku.
W rezultacie Copa i Cogeca oraz ich członkowie szacują bezpośredni koszt CBAM na około 820 milionów euro w 2026 roku, który wzrośnie do 3,4 miliarda euro do 2034 roku. W ciągu najbliższych siedmiu lat kwota ta wyniesie około 12 miliardów. Taka byłaby cena tego mechanizmu w teoretycznej gospodarce. Biorąc pod uwagę możliwość wyrównania cen przez producentów nawozów z UE, Copa i Cogeca szacują, że całkowity koszt dla rolników mógłby sięgnąć nawet 39 mld euro w ciągu siedmiu lat, co stanowi mniej więcej 10% obecnego budżetu WPR.
- Dlatego europejska społeczność rolnicza sprzeciwia się mechanizmowi CBAM w jego obecnej formie i dlatego kwestia ta powinna budzić obawy wykraczające daleko poza sektor rolnictwa. W związku z tym Copa i Cogeca apelują, w kontekście planu nawozowego, który ma zostać ogłoszony 19 maja, o co najmniej zawieszenie mechanizmu i wprowadzenie długoterminowych środków mających na celu zrekompensowanie kosztów związanych z CBAM dla rolników. Ponadto należy jasno określić, w jaki sposób przychody z CBAM będą redystrybuowane w UE - poinformowały Copa i Cogeca.
