Wuzetka tylko do dziś. Jutro gmina bez planu ogólnego już jej nie wyda
Wniosek o warunki zabudowy złożony dziś idzie jeszcze starą ścieżką. Ten sam wniosek jutro, w gminie bez planu ogólnego, poczeka, aż rada plan uchwali — a razem z nim budowa obory, chlewni czy przechowalni.
Od 1 września decyzja o warunkach zabudowy musi być zgodna z planem ogólnym gminy. Gmina, która planu nie uchwaliła, nowej wuzetki nie wyda. Termin wprowadziła ustawa z 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2026 poz. 781), podpisana przez prezydenta 11 czerwca. To drugie przesunięcie reformy: pierwotnie miała ruszyć 31 grudnia 2025 r., potem 30 czerwca 2026 r.
Liczy się data złożenia wniosku, nie data decyzji. Wniosek, który trafi do urzędu do dziś włącznie, gmina rozpatrzy na dotychczasowych zasadach — także wtedy, gdy wyda decyzję za pół roku, a planu ogólnego wciąż nie będzie.
W gminie bez miejscowego planu wuzetka jest przepustką do budowy obory, chlewni, przechowalni czy domu w zabudowie zagrodowej. Rolnik, który szykuje taką inwestycję na 2027 r., ma dziś ostatni dzień na wejście w starą procedurę.
Na 25 sierpnia gminy uchwaliły 702 plany ogólne. Bez planu zostawało 1777 z 2479 gmin. Po piątej rewizji KPO próg wynosi 30 proc., czyli 734 plany. Brakowało 32 uchwał. Wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski mówił, że terminu nie da się już przesunąć: blokują to sztywne zasady unijne i brak czasu na ścieżkę legislacyjną.
Reforma nie rusza działek objętych miejscowym planem zagospodarowania. Tam podstawą budowy jest plan, nie wuzetka. Prawomocne decyzje o warunkach zabudowy również nie wygasają 1 września.
Część inwestycji obchodzi się bez pozwolenia na budowę. Po nowelizacji Prawa budowlanego, która weszła 7 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1847), na zgłoszenie stawia się naziemny silos na materiały sypkie do 250 m³ i do 15 m wysokości, zbiornik na wody opadowe od 5 do 30 m³ oraz wolno stojący magazyn energii od 30 do 300 kWh. Starosta ma 21 dni na sprzeciw. Zgłoszenie nie omija jednak ustaleń planistycznych. Starostwo je odrzuci, jeśli dokumenty gminy nie dopuszczają takiego obiektu w tym miejscu.
Do urzędów płynie fala wniosków o warunki zabudowy, miejscami kilka razy większa niż w poprzednich latach. Te złożone dziś gminy będą rozpatrywać jeszcze przez wiele miesięcy.
źródło: Dz.U. 2026 poz. 781, Dz.U. 2025 poz. 1847, Ministerstwo Rozwoju i Technologii
