Aktywny Rolnik i nowe zasady przyznawania płatności bezpośrednich od 2026 r.
Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy dotyczący wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo. Celem wprowadzenia nowych kryteriów w definicji rolnika aktywnego zawodowo jest zapewnienie, aby wsparcie otrzymały wyłącznie podmioty faktycznie prowadzące działalność rolniczą. Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie zwraca uwagę, że w związku z tym zmienią się zasady przyznawania płatności bezpośrednich.
Zgodnie z ustawą za aktywnego rolnika będzie uznana osoba, która udokumentuje, że w okresie od dnia 1 czerwca roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia 31 maja roku złożenia tego wniosku:
- poniosła koszty prowadzenia działalności rolniczej lub
- uzyskała przychód ze sprzedaży wytworzonych przez siebie produktów rolnych w wysokości odpowiedniej do wielkości gospodarstwa, wynikającej ze złożonego wniosku o przyznanie pomocy.
Rolnik będzie zobowiązany do złożenia dokumentów potwierdzających poniesione koszty lub osiągnięte przychody wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy albo do ich przekazania za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ARiMR, najpóźniej do dnia 31 sierpnia.
CDR w Brwinowie zwraca uwagę, że z mocy ustawy za rolników aktywnych zawodowo zostaną uznani rolnicy, którzy:
- są posiadaczami zwierząt gospodarskich (co najmniej 0,1 DJP/ha UR);
- mają małżonka, który spełnia warunki „Aktywnego Rolnika”;
- spełniają warunki do przyznania pomocy w ramach wybranych działań z Planu Strategicznego dla WPR 2023–2027 tj.:
- płatności związane z produkcją roślinną (z wyłączeniem płatności dotyczących upraw roślin strączkowych na nasiona oraz roślin pastewnych) oraz z produkcją zwierzęcą;
- płatności z tytułu wybranych ekoschematów, w tym: Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi, Integrowana produkcja roślin, Biologiczna ochrona upraw),
- płatności ekologiczne;
- płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne o charakterze obszarowym oraz wsparcie w ramach interwencji dotyczącej zachowania zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie.
- mają przyznaną pomoc w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku w ramach interwencji PS WPR, tj.:
- interwencji I.10.5 „Rozwój małych gospodarstw”,
- interwencji I.10.1.1 „Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność” (dotacje);
- otrzymali w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku przynajmniej pierwszą ratę pomocy w ramach interwencji I.11 „Premie dla młodych rolników”;
- mają przyznane dopłaty za rok poprzedzający rok złożenia wniosku, przysługujące z tytułu wykorzystania do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, a także ekologicznego materiału siewnego tych kategorii, stanowiące pomoc de minimis w rolnictwie;
- świadczenie pieniężne za uczestnictwo w poprzednim roku w unijnej sieci zbierania danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych (FSDN).
Dodatkowo za rolników aktywnych zawodowo zostaną uznane spółdzielnie rolników oraz grupy producentów rolnych.
Ponadto, rolnicy prowadzący wypas kulturowy, ubiegający się o przyznanie pomocy dla TUZ, może przy ustalaniu średniej liczby zwierząt uwzględnić również te zwierzęta, pod warunkiem, że ich właściciel dokona rejestracji w aplikacji IRZplus, wybierając odpowiedni typ siedziby stada oraz rodzaj „wypas kulturowy”, a także zgłosi przemieszczenie każdej sztuki zwierzęcia przekazanej na wypas.
Dla małych gospodarstw zostanie wprowadzone przejściowe rozwiązanie, pozwalające im przystosować się do nowych regulacji. Rolnicy, którzy w 2025 roku z płatności bezpośrednich otrzymali nie więcej niż 1125 euro (kwota ta odpowiada limitowi płatności na jedno gospodarstwo w ramach systemu płatności dla małych gospodarstw tj. o powierzchni do 5 ha także zostaną automatycznie uznani za rolników aktywnych zawodowo.
- Ustawa ma wejść w życie 15 marca br. tj. z pierwszym dniem składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich i ONW za 2026 r.
źródło: CDR
