2026-01-12

Aktywny Rolnik i nowe zasady przyznawania płatności bezpośrednich od 2026 r.

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy dotyczący wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo. Celem wprowadzenia nowych kryteriów w definicji rolnika aktywnego zawodowo jest zapewnienie, aby wsparcie otrzymały wyłącznie podmioty faktycznie prowadzące działalność rolniczą. Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie zwraca uwagę, że w związku z tym zmienią się zasady przyznawania płatności bezpośrednich.

Zgodnie z ustawą za aktywnego rolnika będzie uznana osoba, która udokumentuje, że w okresie od dnia 1 czerwca roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia 31 maja roku złożenia tego wniosku:

poniosła koszty prowadzenia działalności rolniczej lub
uzyskała przychód ze sprzedaży wytworzonych przez siebie produktów rolnych w wysokości odpowiedniej do wielkości gospodarstwa, wynikającej ze złożonego wniosku o przyznanie pomocy.

Rolnik będzie zobowiązany do złożenia dokumentów potwierdzających poniesione koszty lub osiągnięte przychody wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy albo do ich przekazania za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ARiMR, najpóźniej do dnia 31 sierpnia.

CDR w Brwinowie zwraca uwagę, że z mocy ustawy za rolników aktywnych zawodowo zostaną uznani rolnicy, którzy:

są posiadaczami zwierząt gospodarskich (co najmniej 0,1 DJP/ha UR);
mają małżonka, który spełnia warunki „Aktywnego Rolnika”;
spełniają warunki do przyznania pomocy w ramach wybranych działań z Planu Strategicznego dla WPR 2023–2027 tj.:

płatności związane z produkcją roślinną (z wyłączeniem płatności dotyczących upraw roślin strączkowych na nasiona oraz roślin pastewnych) oraz z produkcją zwierzęcą;

płatności z tytułu wybranych ekoschematów, w tym: Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi, Integrowana produkcja roślin, Biologiczna ochrona upraw),

płatności ekologiczne;

płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne o charakterze obszarowym oraz wsparcie w ramach interwencji dotyczącej zachowania zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie.

mają przyznaną pomoc w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku w ramach interwencji PS WPR, tj.:

interwencji I.10.5 „Rozwój małych gospodarstw”,

interwencji I.10.1.1 „Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność” (dotacje);

otrzymali w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku przynajmniej pierwszą ratę pomocy w ramach interwencji I.11 „Premie dla młodych rolników”;
mają przyznane dopłaty za rok poprzedzający rok złożenia wniosku, przysługujące z tytułu wykorzystania do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, a także ekologicznego materiału siewnego tych kategorii, stanowiące pomoc de minimis w rolnictwie;
świadczenie pieniężne za uczestnictwo w poprzednim roku w unijnej sieci zbierania danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych (FSDN).

Dodatkowo za rolników aktywnych zawodowo zostaną uznane spółdzielnie rolników oraz grupy producentów rolnych.

Ponadto, rolnicy prowadzący wypas kulturowy, ubiegający się o przyznanie pomocy dla TUZ, może przy ustalaniu średniej liczby zwierząt uwzględnić również te zwierzęta, pod warunkiem, że ich właściciel dokona rejestracji w aplikacji IRZplus, wybierając odpowiedni typ siedziby stada oraz rodzaj „wypas kulturowy”, a także zgłosi przemieszczenie każdej sztuki zwierzęcia przekazanej na wypas.

Dla małych gospodarstw zostanie wprowadzone przejściowe rozwiązanie, pozwalające im przystosować się do nowych regulacji. Rolnicy, którzy w 2025 roku z płatności bezpośrednich otrzymali nie więcej niż 1125 euro (kwota ta odpowiada limitowi płatności na jedno gospodarstwo w ramach systemu płatności dla małych gospodarstw tj. o powierzchni do 5 ha także zostaną automatycznie uznani za rolników aktywnych zawodowo.