Emerytura albo dopłata do hektara. Bruksela wygasza wsparcie dla rolników na emeryturze
Komisja Europejska chce, żeby główna płatność obszarowa nowej WPR trafiała wyłącznie do rolników aktywnych zawodowo. Pobierających emeryturę ma z niej wypychać stopniowo od 2028 r., a od 2033 r. odciąć całkowicie. W Radzie UE przeciwko takiemu zapisowi wystąpiło już czternaście państw.
W projekcie Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2028-2034 dzisiejsze dopłaty bezpośrednie zastępuje degresywne obszarowe wsparcie dochodów. Płatność nadal liczy się od kwalifikującego się hektara, ale stawka spada wraz z powierzchnią gospodarstwa. Do tego Komisja dokłada kryterium: pieniądze mają iść do tych, dla których rolnictwo jest głównym źródłem utrzymania.
Rolników pobierających emeryturę Komisja chce wyłączać stopniowo w latach 2028-2032. Od 2033 r. emeryt nie skorzysta już z podstawowej płatności obszarowej. Uzasadnienie to wymiana pokoleniowa — gospodarstwo seniora ma trafić do następcy, zamiast generować płatność dla osoby, która zakończyła pracę w rolnictwie.
Christophe Hansen, komisarz UE do spraw rolnictwa i żywności, zapewnia, że reszta instrumentów zostaje dla starszych rolników otwarta: działania rolno-środowiskowe, wsparcie obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania, premie związane z produkcją i pomoc inwestycyjna. To jednak płatności, na które trzeba zapracować konkretnym zobowiązaniem albo inwestycją. Płatność od hektara szła co roku sama.
W Polsce problem nie leży w samej zasadzie, tylko w tym, jak wygląda przekazanie gospodarstwa. Formalne przejście na emeryturę rzadko idzie w parze z przepisaniem ziemi — właścicielem przez lata pozostaje senior i to on figuruje we wniosku o płatność. Odcięcie emerytów uderzy więc również w gospodarstwa, które faktycznie prowadzi już młodszy następca.
Sprzeciw w Radzie UE jest szeroki. Na posiedzeniu Rady do spraw Rolnictwa i Rybołówstwa 27 kwietnia 2026 r. w Luksemburgu przeciwko automatycznemu odcięciu emerytów wystąpiły Czechy, Grecja, Estonia, Węgry, Litwa, Rumunia, Łotwa, Portugalia, Chorwacja, Słowacja, Bułgaria, Dania, Austria i Malta. Padły argumenty o dyskryminacji ze względu na wiek i o ryzyku porzucania gospodarstw. Na Malcie osoby starsze to ponad 70% rolników.
Polska na tym samym posiedzeniu nie postawiła sprawy na „nie", tylko na elastyczność. Stefan Krajewski, minister rolnictwa i rozwoju wsi, domagał się, żeby o grupach beneficjentów decydowały państwa członkowskie, a nie Komisja. Projekt WPR jest wciąż w uzgodnieniach i do 2028 r. zdąży się zmienić, ale kierunek Komisja zapisała jasno.
źródło: Komisja Europejska, Rada UE, MRiRW
